Polska Agencja Kosmiczna - tło
Planety
Lunar Excursion Module

Dane satelitarne

Dane satelitarne są dostarczane przez satelity orbitujące wokół Ziemi. Przedstawiają różnego typu dane – obserwacyjne, nawigacyjne, dot. pozycjonowania oraz łączności, udostępniane najczęściej w postaci obrazów utworzonych na podstawie danych pochodzących z satelitarnych instrumentów optycznych lub radarowych.

Dane, które wykorzystywane są w Polsce, pochodzą m.in. z europejskiego programu obserwacji Ziemi Copernicus, systemu Galileo oraz EGNOS. Skuteczne wykorzystanie danych satelitarnych w pracy administracji publicznej pomaga planować, podejmować właściwe działania i skutecznie reagować. Dzięki temu można znacznie ograniczyć straty wyrządzone katastrofami naturalnymi, zmianami klimatu, suszą, czy powodziami. To również świetny sposób na umiejętne planowanie zagospodarowania terenów, rozwoju infrastruktury, ochrony zdrowia mieszkańców i potężne narzędzie do skutecznego zarządzania kryzysowego.

Agenda

14/12/2020

10:00 – 10:25

Otwarcie konferencji

  • Prof. dr hab. Grzegorz Wrochna – podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego
  • Dr hab. Marek Moszyński – p.o. Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej
  • Dr Dominik Rozkrut  - Prezes Głównego Urzędu Statystycznego
  • Piotr Zabadała – Naczelnik Wydziału ds. Polityki Kosmicznej DIN, Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii
10:25 – 10:40

Podsumowanie działań w zakresie upowszechnienia wykorzystania danych satelitarnych przez administrację – Kinga Gruszecka, p.o. Dyrektor Departamentu Edukacji POLSA

10:40 – 11:00
Prezentacja CBK PAN, pilotaż - dr hab. inż. Stanisław Lewiński, CBK PAN
11:00 – 11:20
Prezentacja CloudFerro, pilotaż -  Tymoteusz Trocki, CloudFerro
11:20 –11:50

Analiza dostępnych produktów i wykorzystania danych satelitarnych –POLSA

11:50 – 12:05

Q&A

12:05

Zakończenie pierwszego dnia konferencji

15/12/2020

10:00

Rozpoczęcie drugiego dnia konferencji

10:05 - 11:00

Sesja: Technologia dla administracji. Dobre praktyki.

  • Nawigacja co to takiego? – Oskar Zdunek, POLSA
  • Doświadczenia Głównego Urzędu Miar – dr inż. Maciej Gruszczyński, GUM
  • Co warto wiedzieć o projekcie ENTRUSTED? – Ewelina Kaatz-Drzeżdżon, POLSA
11:00 – 12:00

Sesja: Jak administracja może wykorzystywać dane?

  • dr Dominik Rozkrut  - Prezes GUS
  • Piotr Bułło - Dyrektor Biura Handlu i Marketingu DGT
  • Nina Dobrzyńska - Dyrektor Departamentu Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Rolnictwa
  • dr hab. Rafał Pudełko - Kierownik Zakładu Biogospodarki i Analiz Systemowych, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa
  • Maciej Murawa - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
  • Józef Borkowski - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
  • dr Marek Krawczyk i dr inż. Jakub Nalepa - KP Labs  
12:00 – 13:00

Debata: Realizacja zadań publicznych w oparciu o dane satelitarne, czy to możliwe?

  • dr Dominik Rozkrut  - Prezes GUS,
  • Mateusz Balcerowicz - Dyrektor Departamentu Innowacji KOWR,
  • Jacek Kmita - Naczelnik Wydziału w Urzędzie Miasta Jastrzębie Zdrój,
  • Paweł Wojtkiewicz  - GMV, SPACE PL
13:00

Zakończenie konferencji

Dostęp do danych

Dane satelitarne są wartościowym źródłem informacji dla administracji publicznej i mogą służyć jako wsparcie w podejmowaniu decyzji w wielu ważnych kwestiach. W wielu krajach Europy pracownicy administracji publicznej powszechnie korzystają z danych satelitarnych, jako narzędzi wspomagających ich decyzyjność. W zależności od tego, jaki rodzaj danych chce się pozyskać, można korzystać z różnych źródeł udostępnionych na specjalistycznych portalach. Dane, które wykorzystywane są w Polsce pochodzą głównie z europejskiego Programu Obserwacji Ziemi Copernicus, który ma zapewnić obserwacje w całym szeregu zakresów i technik obrazowania – od obserwacji wizualnych do radarowych, w zakresie od mórz i lądów do zjawisk atmosferycznych. Europa realizuje także dwa inne ważne programy dotyczące danych satelitarnych – Galileo dotyczący pozycjonowania satelitarnego i GOVSATCOM, czyli bezpieczna łączność satelitarna dla administracji.

Dostęp do danych

Systematyczne i świadome posługiwanie się informacjami pochodzącymi z satelitów wspiera pracę administracji publicznej, funkcjonowanie miasta, rozwój gospodarki oraz ułatwia zarządzanie kryzysowe. Podstawowe źródła danych, które mogą posłużyć do analiz na szczeblach rządowych oraz samorządów są ogólnie dostępne i mogą być dowolnie pobierane z oficjalnych witryn programów obserwacyjnych. W przypadku projektu Copernicus, dostępne są również specjalistyczne narzędzia pozwalające na obróbkę i analizę dostępnych danych pod kątem identyfikacji różnych procesów np. wegetatywnych, zmian upraw rolnych, różnic wynikających z procesów urbanizacyjnych itd. W przypadku danych pochodzących sprzed wprowadzenia satelitów systemu Copernicus, dostępne są także dane wykonane przy użyciu satelitów amerykańskiego systemu Landsat, udostępniające także pomiary wykonane w zakresie kanału termalnego, pozwalającego na wyznaczanie obrazów termicznych powierzchni.

Dostęp do danych satelitarnych nie wymaga rejestracji. Jakie są dostępne platformy, na których można pozyskać informacje?

Dostęp do danych satelitarnych nie wymaga rejestracji.
Jakie są dostępne platformy, na których można pozyskać informacje?

Open Acces HUB ESA
https://scihub.copernicus.eu/dhus/#/home

CODA
https://www.eumetsat.int/coda

ESA
https://spacedata.copernicus.eu/

Dostęp do danych sprzed 2015 roku zapewnia platforma amerykańska https://earthexplorer.usgs.gov/

Nawigacja

Nawigacja satelitarna pozwala na tworzenie systemów pozycjonowania, które przynoszą szereg korzyści zarówno dla administracji publicznej, mieszkańców, jak i samego miasta. Dobrym przykładem zastosowania nawigacji satelitarnej są systemy pozycjonowania, dedykowane przestrzeni miejskiej. Uzyskane z satelitów dane pozwalają na dogłębną analitykę ruchu, wykrywanie miejsc w mieście, w których przejazdy są zbyt trudne, nawierzchnia może być uszkodzona lub śliska, a także na identyfikowanie kierowców, którzy mogą prowadzić w sposób niebezpieczny.

Nawigacja

Nawigacja satelitarna zyskuje w ostatnich latach na znaczeniu, szczególnie w przestrzeniach miejskich. Systemy pozycjonowania znacznie zwiększają bezpieczeństwo w miastach i zmniejszają koszty eksploatacji pojazdów. Są również pomocne w planowaniu przejazdów. Obecnie dostępne systemy dysponują precyzją pomiarów pozycji mniejszą nawet od 1 metra! Pozwala to m.in. na:

  • Zwiększenie bezpieczeństwa poprzez monitoring ruchu w czasie rzeczywistym:
    • dokładne ustalenie, jak pojazdy transportu publicznego poruszają się po ulicach
    • określenie, na którym pasie jezdni się znajdują
    • monitoring ruchu w trakcie zakrętu
    • zbadanie w jaki sposób korzystają z przystanków, zatoczek i innych elementów dróg
    • porównanie stylów jazdy kierowców i optymalizacja kwestii bezpieczeństwa i zużycia paliwa
  • Analizę w celu zmniejszenia kosztów eksploatacji pojazdów
  • Szybszą identyfikacja uszkodzonej nawierzchni dróg
  • Skuteczniejsze zarządzanie dostępnymi zasobami ludzkimi
  • Szybkie reagowanie na niestandardowe sytuacje utrudniające przejazd (np. maratony, protesty, wydarzenia kulturalne, jarmarki świąteczne, przebudowy danych odcinków jezdni)

Pozycjonowanie satelitarne pozwala więc zbadać jak dane pojazdy poruszają się w warunkach miejskich i jaka jest ich interakcja z infrastrukturą miastową.

Specjalistyczne rozwiązania geolokalizacyjne z wykorzystaniem technologii pozycjonowania satelitarnego jest obecnie powszechnie użytkowane w odniesieniu do geodezji oraz planowania przestrzennego, co zostało z powodzeniem wykorzystane w wielu projektach infrastrukturalnych.

Łączność

Bezpieczny i niezależny system komunikacji jest niezbędnym elementem funkcjonowania każdego rządu. Dzięki łączności satelitarnej możliwe jest korzystanie ze stabilnych i niezawodnych łączy, także w ekstremalnie trudnych warunkach. Stabilna łączność okazuje się niezwykle ważna, w szczególności w przypadku katastrof naturalnych, przeniesienia większości pracy administracyjnej do Internetu i konfliktami zbrojnymi na świecie. GOVSATCOM jest projektem unijnym mającym wprowadzić satelitarną komunikację dla rządów krajów członkowskich Unii Europejskiej.

Łączność

Konieczność zapewnienia stałej i bezpiecznej komunikacji, także na szczeblu państw członkowskich, wymusza konieczność opracowania nowych rozwiązań w zakresie łączności satelitarnej. System będzie umożliwiał koordynację prac administracji unijnej na każdym jej szczeblu, niezależnie od aktualnej sytuacji systemów naziemnych, które mogą ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu. Co więcej, już rozpoczął się projekt ENTRUSTED, który pozwoli na interakcję użytkowników bez konieczności fizycznego kontaktu – co w przypadku obecnie panującej epidemii ma duże znaczenie, zważywszy na problematykę zachowania bezpieczeństwa w odniesieniu do systemów korzystających z dostępnej sieci Internet.