Wróć
18 kwietnia 2026 r. wchodzi w życie ustawa o działalności kosmicznej, która wprowadza pierwsze kompleksowe ramy regulacyjne dotyczące wykonywania działalności kosmicznej w Polsce. Nowa regulacja porządkuje zasady prowadzenia misji kosmicznych, określa kompetencje organów państwa oraz ustanawia system nadzoru nad działalnością operatorów w sektorze kosmicznym.
Przyjęcie ustawy wpisuje się w globalny trend tworzenia krajowych regulacji dotyczących działalności kosmicznej. Wynika on z dynamicznego rozwoju sektora kosmicznego oraz rosnącej roli podmiotów prywatnych w realizacji misji kosmicznych. Jednocześnie państwa, zgodnie z międzynarodowym prawem kosmicznym, ponoszą odpowiedzialność za działalność prowadzoną przez podmioty pozostające pod ich jurysdykcją. Wprowadzenie krajowych mechanizmów nadzoru pozwala więc pogodzić rozwój sektora kosmicznego z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa operacji oraz ochrony interesu publicznego.
Nowe przepisy obejmują cały cykl życia misji kosmicznej – od wyniesienia obiektu w przestrzeń kosmiczną, przez jego eksploatację i kontrolę na orbicie, aż po działania związane z jego wycofaniem z użycia. Ustawa znajduje zastosowanie przede wszystkim do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale obejmuje również operacje wykonywane przez podmioty podlegające polskiej jurysdykcji poza terytorium kraju.
Centralną rolę w systemie nadzoru nad działalnością kosmiczną pełni Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, który działa jako organ administracji publicznej właściwy w sprawach zezwoleń na wykonywanie działalności kosmicznej, prowadzenia krajowego rejestru obiektów kosmicznych oraz kontroli operatorów. W odniesieniu do działalności prowadzonej przez jednostki podległe Ministrowi Obrony Narodowej przewidziano odrębny tryb właściwości organów.
Jednym z kluczowych elementów ustawy jest system zezwoleń na wykonywanie działalności kosmicznej. Podmiot planujący realizację misji kosmicznej musi wykazać m.in. zdolność do prowadzenia działalności w sposób bezpieczny, posiadanie odpowiednich kompetencji technicznych oraz zdolność finansową do realizacji przedsięwzięcia. Przed wydaniem decyzji Prezes POLSA zasięga opinii organów właściwych w obszarach bezpieczeństwa państwa, ochrony ludności oraz funkcjonowania przestrzeni powietrznej.
Ustawa wprowadza także reżim odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne. Operator ponosi odpowiedzialność za szkody powstałe w wyniku działalności kosmicznej, a w przypadku szkód na powierzchni Ziemi odpowiedzialność ta ma charakter niezależny od winy. Regulacja przewiduje również obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, które stanowi zabezpieczenie finansowe w razie powstania szkód.
Istotnym elementem systemu jest również Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych, prowadzony przez Prezesa POLSA. Rejestr umożliwia ewidencjonowanie obiektów kosmicznych związanych z działalnością prowadzoną pod polską jurysdykcją oraz wspiera wykonywanie zobowiązań międzynarodowych Polski, w szczególności w zakresie przekazywania informacji do Sekretarza Generalnego ONZ.
Ustawa przewiduje ponadto system kontroli działalności kosmicznej, procedury badania nieprzewidzianych zdarzeń związanych z misjami kosmicznymi oraz mechanizmy reagowania na przypadki znalezienia fragmentów obiektów kosmicznych na terytorium Polski. W celu zapewnienia skuteczności nowych regulacji wprowadzono również system sankcji administracyjnych i karnych za naruszenie przepisów ustawy.
Nowe przepisy mają na celu stworzenie przewidywalnych i bezpiecznych warunków rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Z jednej strony wzmacniają one zdolność państwa do nadzoru nad działalnością kosmiczną oraz ograniczania ryzyk związanych z jej prowadzeniem. Z drugiej zapewniają ramy prawne
umożliwiające rozwój projektów kosmicznych przez przedsiębiorstwa, instytucje naukowe oraz inne podmioty działające w tym obszarze. Ustawa stanowi tym samym istotny krok w budowie krajowego systemu zarządzania działalnością kosmiczną oraz w umacnianiu pozycji Polski jako aktywnego uczestnika międzynarodowego sektora kosmicznego.
Szczegółowy opis nowych regulacji znajduje się poniżej.
