Wróć
Rok 2025 był dla Polski przełomowy pod względem obecności w przestrzeni kosmicznej. Kraj wyraźnie zaznaczył swoją pozycję zarówno w obszarze nauki, bezpieczeństwa, jak i technologii kosmicznych. Sławosz Uznański-Wiśniewski jako drugi Polak w historii poleciał w kosmos, a pierwsze polskie satelity wojskowe zostały z powodzeniem umieszczone na orbicie, dostarczając wysokiej jakości zobrazowania. Rakieta „Perun” – największy dotychczas polski obiekt kosmiczny – pomyślnie przeszła kolejne testy suborbitalne.
Istotnym krokiem było również podjęcie decyzji o rekordowym zwiększeniu polskiej składki do Europejskiej Agencji Kosmicznej na lata 2026-2028 do poziomu blisko 550 mln euro na programy opcjonalne ESA. Otwiera to nowe możliwości dla rozwoju krajowego sektora kosmicznego. Pojawiła się także realna perspektywa budowy Centrum Technologicznego ESA w Polsce. Jednocześnie dzięki nowoczesnym sensorom i narzędziom analitycznym POLSA skuteczniej monitoruje kosmiczne śmieci, zakłócenia sygnałów GNSS oraz wykorzystuje dane satelitarne do obserwacji Ziemi – m.in. w zakresie planowania przestrzennego.
„Miniony rok jasno pokazał, że Polska weszła do grona państw aktywnie i świadomie kształtujących rozwój narodowego sektora kosmicznego. Skala inwestycji trwale zmienia naszą pozycję, a decyzje finansowe będą procentować przez wiele lat, wzmacniając kompetencje i suwerenność technologiczną Polski” – podsumowuje prezes POLSA dr Marta Wachowicz.
Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS Sławosz Uznański-Wiśniewski przeprowadził 13 naukowych eksperymentów naukowych opracowanych przez polskie zespoły badawcze. Podczas październikowej konferencji „IGNIS – Science & Tech Forum: Polskie Badania w Mikrograwitacji” autorzy eksperymentów zaprezentowali pierwsze wyniki badań oraz plany ich dalszego wykorzystania w nauce i biznesie. POLSA, MRiT i MNiSW przygotowały ogólnopolską trasę technologiczno-naukową astronauty „IGNIS – Polska sięga gwiazd”. W 16 miastach podczas 17 spotkań na wyższych uczelniach astronauta dzielił się z uczniami i studentami swoimi doświadczeniami z misji, ale też inspirował kolejne pokolenia do rozwijania naukowych zainteresowań. Wyższe uczelnie już odnotowały znaczący wzrost zainteresowania kierunkami związanymi z sektorem kosmicznym.
Rząd podjął decyzję strategiczną o podniesieniu składki do Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wpłacamy blisko 550 milionów euro na programy opcjonalne ESA. To oznacza, że drzwi do kosmicznego biznesu otwierają się szeroko dla polskich specjalistów i firm. Będziemy brać udział w międzynarodowych projektach ESA w większym zakresie niż dotąd, a POLSA aktywnie wspiera przedsiębiorców w tej współpracy. List intencyjny dotyczący budowy Centrum Technologicznego ESA w Polsce rozbudził nadzieje na rozwój nauki i biznesu. Samorządowcy i środowiska naukowe z Łodzi, Krakowa, Katowic czy Gdańska zabiegają o to by ośrodek powstał właśnie u nich. Trwają ustalenia, ostateczną decyzję w tej sprawie podejmie ESA w porozumieniu z polskim rządem.
Od 28 listopada na orbicie są już: pierwszy polski satelita wojskowy w ramach programu MikroSAR oraz trzy nanosatelity z programu PIAST. Pracują i wysyłają wojsku satelitarne dane. Satelita wyposażony w radar z syntetyczną aperturą (SAR) pozwala na obserwację w dzień i w nocy, fale mikrofalowe przenikają przez chmury, dym i mgłę.Dzięki temu możliwe jest precyzyjne wykrywanie obiektów i zmian w terenie, niezależnie od pogody.
POLSA przygotowuje się do udziału w programie GOVTSACOM i Secure Connectivity UE. Usługi te pozwolą administracji państwowej na dostęp do bezpiecznych i bardziej ekonomicznych usług satelitarnych gwarantowanych przez podmioty nadzorowane przez instytucje UE. Zapewni to łączność satelitarną niezależną od serwisów operatorów komercyjnych. Wychodząc naprzeciw tym wyzwaniom, POLSA zrealizowała projekt pilotażowy Systemu Monitorowania Zakłóceń Sygnałów GNSS (SMZSG), który będzie monitorował anomalie występujące w odbieranych sygnałach radiowych. Wnioski z pilotażu pozwolą zbudować docelowe narzędzie zapewniające usługę powiadamiania o trwającym ataku radiowym, aby można było jak najszybciej zastosować procedury awaryjne. Zwiększy się tym samym bezpieczeństwo systemów opartych o usługi GNSS.
POLSA rozbudowuje i ulepsza krajowy system serwisów monitoringowych, narzędzi analitycznych, usług oraz infrastruktury wykorzystujących dane satelitarne. Uruchomiona została platforma NSIS Cloud, która w chmurze umożliwia przetwarzanie danych z programów obserwacji Ziemi, w tym programu Copernicus, programów narodowych, programów komercyjnych oraz krajowych. Stworzony został też nowy wskaźnik NDVI, dzięki któremu na podstawie danych satelitarnych można śledzić zmiany w zagospodarowaniu przestrzeni i zapobiegać ewentualnym nadużyciom.
22 listopada polska rakieta suborbitalna Perun z sukcesem odbyła swój trzeci lot testowy. To największa polska rakieta suborbitalna. Została opracowana przez inżynierów firmy Space Forest. W związku z rozwojem narodowych technologii rakietowych, POLSA intensywnie pracuje nad zwiększeniem poziomu bezpieczeństwa prowadzonych startów. Agencja zakupiła i wdrożyła do użytku specjalistyczne oprogramowanie do liczenia trajektorii lotu, strefy upadku i fragmentacji rakiet. W tym roku zakupiono dodatkowe moduły, które pozwolą prowadzić bardziej zaawansowane obliczenia.
W tym roku na orbitę wyniesionych zostało aż 4150 nowych satelitów, w większości na niską orbitę okołoziemską. Liczba satelitów wykorzystywanych w obserwacji Ziemi oraz telekomunikacji jest rekordowa, przekroczyła już czternaście tysięcy. Stanowi to globalne wyzwanie w dziedzinie bezpieczeństwa kosmicznego. Powodem jest rosnąca liczba zdarzeń ponownego wejścia w atmosferę (re-entry) deorbitujących satelitów lub odłamków kosmicznych. Do tego typu sytuacji dochodziło w minionym roku średnio trzy razy dziennie zarówno nad terytorium Polski jak i całej Unii Europejskiej. Zwykle fragmenty satelitów czy odłamki ulegają całkowitemu spaleniu w atmosferze, ale nie zawsze tak się dzieje. Tego typu sytuacje są na bieżąco monitorowane w Centrum Operacyjnym POLSA, a informacja przekazywana jest do instytucji krajowych, w tym MSWiA, MON i ARGUS oraz międzynarodowych. Noty informacyjne dot. re-entry nad terytorium RP przekazywane są również służbom lotniczym w formie depeszy NOTAM. Aby zwiększyć bezpieczeństwo obywateli POLSA podpisała porozumienia o współpracy z RCB oraz PAŻP.
