Polska Agencja Kosmiczna posiada własne zdolności w zakresie prowadzenia obserwacji orbit okołoziemskich dzięki sieci teleskopów POLON i Optical Fence rozmieszczonych na sześciu kontynentach. Prowadzone obserwacje dostarczają niezbędnych danych do zwiększenia poziomu świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa ruchu w kosmosie, a także wspierania ochrony infrastruktury i działalności na Ziemi przed zagrożeniami pochodzącymi z przestrzeni kosmicznej. Teleskopy pracują pod kontrolą Centrum Operacyjnego Systemu Bezpieczeństwa Kosmicznego POLSA SSAC-PL (Space Situational Awareness Center – Poland).
Poniżej przestawione są informacje o sieci teleskopów POLON i Optical Fence POLSA oraz centrum operacyjnym SSAC-PL
Optical Fence
Optical Fence to innowacyjny pomysł sieci sensorów przeznaczonych do monitorowania obiektów na niskich orbitach okołoziemskich (LEO/HLEO). Głównym zadaniem sieci jest dostarczanie danych o aktualnych pozycjach satelitów, co ma kluczowe znaczenie dla monitorowania bezpieczeństwa ruchu w przestrzeni kosmicznej. POLSA dysponuje siecią 12 stacji Optical Fence procujących w układach po 4 stacje.
Stacje POLSA znajdują się:
Tak szerokie rozmieszczenie układu stacji umożliwia jednoczesną obserwację tego samego obszaru nieba z różnych miejsc, co pozwala na zastosowanie techniki triangulacji do precyzyjnego wyznaczania trójwymiarowych współrzędnych położenia obiektów znajdujących się w polu widzenia.
Centrum Obserwacyjne Polskiej Agencji Kosmicznej w Bezmiechowej powstało we współpracy z Politechniką Rzeszowską oraz Instytutem Technicznym Wojsk Lądowych i pełni rolę ośrodka szkoleniowego i badawczego w zakresie technologii kosmicznych.
Więcej informacji w artykule Centrum Obserwacyjne Polskiej Agencji Kosmicznej w Bezmiechowej otwarte – POLSA – Polska Agencja Kosmiczna.
System Optical Fence wykorzystuje szybkie kamery, które umożliwiają określenie pozycji i czasu obserwacji poruszających się satelitów na niskich orbitach okołoziemskich. Pole widzenia stacji wynosi 15 na 60 stopni przy 10 sekundach łuku na piksel. Sensory mogą prowadzić obserwacje nawet przy częściowo zachmurzonym niebie, wysokiej wilgotności lub podczas silnego wiatru.
Dzięki zdolnościom sieci Optical Fence Polska aktywnie uczestniczy w międzynarodowych działaniach na rzecz wykrywania i śledzenia sztucznych obiektów kosmicznych (ang. Space Surveillance and Tracking – SST) i bezpieczeństwa w przestrzeni kosmicznej, przyczyniając się do rozwoju globalnych systemów monitorowania i zarządzania ruchem kosmicznym.
Inwestycja sieci Optical Fence została zrealizowana na zamówienie POLSA przez firmę Cillium Engineering z Torunia, specjalizującą się obserwacjach optycznych przestrzeni kosmicznej. Inwestycja została częściowo wsparta ze środków UE programu Horyzont Europa.
Obserwatorium POLSA
Centrum Obserwacyjne Polskiej Agencji Kosmicznej to obserwatorium astronomiczne przeznaczone do prowadzenia obserwacji przestrzeni kosmicznej, sztucznych satelitów krążących na orbicie wokół Ziemi, a także wsparcia procesów dydaktycznych i szkoleniowych. Ośrodek pełni zadania operacyjne oraz służy do testów instrumentów do obserwacji przestrzeni kosmicznej, a także do szkolenia studentów uczelni z zakresu bezpieczeństwa kosmicznego.
Obserwatorium powstało dzięki porozumieniu zawartemu pomiędzy POLSA a Politechniką Rzeszowską w 2022 r. Budowa została sfinansowana z dotacji celowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Centrum jest jednym z obserwatoriów POLSA rozmieszczonych na całym świecie i realizujących zadania w ramach międzynarodowego Partnerstwa SST (ang. Space Surveillance and Tracking) na potrzeby budowy krajowej oraz globalnej świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej (ang. Space Situational Awareness). Partnerstwo SST zrzesza obecnie 19 krajów europejskich.
POLON Zadko
POLON Zadko to jeden z teleskopów Sieci Optycznej POLON (POLSA Optical Network) należących do Polskiej Agencji Kosmicznej. Znajduje się w zachodniej Australii na północ od miasta Perth w Zadko Observatory (University of Western Australia). Teleskop jest sterowany zdalnie i służy głównie do obserwacji sztucznych satelitów Ziemi i potrafi prowadzić obserwacje obiektów na orbitach GEO (geosynchronicznych), GTO (geosynchronicznych transferowych), MEO (średnich), HEO (wysokoeliptycznych) oraz LEO (niskich). Teleskop POLON Zadko działa od 2020 roku – dzięki obserwacjom prowadzonym przez POLSA zwiększamy polską oraz europejską świadomość sytuacyjną w przestrzeni kosmicznej związaną z ruchem sztucznych satelitów wokół Ziemi.
Informacje zdobywane przez teleskop pomagają zapewnić bezpieczeństwo europejskim satelitom w ramach członkostwa POLSA w EU SST 1 – nasze teleskopy są aktualnie jedynymi sensorami w europejskim systemie SST, które dostarczają dane z kontynentu australijskiego. Teleskop POLON Zadko, umieszczony w Zachodniej Australii, dostarcza Polsce i EU SST cennych i unikalnych informacji o obiektach, których nie możemy zobaczyć (lub nie zawsze widzimy) z Europy.
POLON Zadko potrafi w ciągu jednej nocy wykonać kilkanaście tysięcy obserwacji obiektów na orbitach wokół Ziemi. Teleskop składa się z dwóch systemów optycznych – systemu o wąskim polu widzenia 0,6 na 0,6 stopnia i średnicy lustra 50 cm oraz systemu o szerokim polu widzenia 5,4 stopnia na 5,4 stopnia i aperturze 30 cm. Oba systemy są wyposażone w szybkie kamery typu sCMOS przeznaczone do astronomii. Całość zamontowana jest na montażu PlaneWave L-600. Precyzja teleskopu wynosi 1 sekundę łuku dla obiektów na orbitach MEO.
Teleskop został dostarczony i zainstalowany przez polską firmę Sybilla Technologies.
1 – EUSST – European Union Space Surveillance and Tracking, [DEC 541/2014/EU oraz REG (EU)2021/696]
POLON Coona
POLON Coona to kolejny teleskop Sieci Optycznej POLON (POLSA Optical Network) należących do Polskiej Agencji Kosmicznej. Zlokalizowany jest w pobliżu miasta Coonabarabran na północ od Sydney – w największym we wschodniej części Australii obserwatorium Siding Spring Observatory. Teleskop jest zdalnie sterowany z Polski i obserwuje głównie ziemskie sztuczne satelity na okołoziemskich orbitach typu GEO (geosynchroniczne), GTO (geosynchroniczne transferowe), MEO (średnie), HEO (wysokoeliptyczne) oraz LEO (niskie). Teleskop POLON Coona działa od 2020 roku – dzięki obserwacjom prowadzonym przez POLSA zwiększamy polską oraz europejską świadomość sytuacyjną w przestrzeni kosmicznej związaną z ruchem sztucznych satelitów wokół Ziemi.
Informacje zdobywane przez teleskop pomagają zapewnić bezpieczeństwo europejskim satelitom w ramach członkostwa POLSA w EU SST 1 – nasze teleskopy są jedynymi sensorami w europejskim systemie SST, które dostarczają dane z kontynentu australijskiego. POLON Coona, umieszczony Nowej Południowej Walii, dostarcza Polsce oraz EU SST cennych i unikalnych informacji o obiektach, których nie możemy zobaczyć (lub nie zawsze widzimy) z Europy.
POLON Coona potrafi w ciągu jednej nocy wykonać kilkanaście tysięcy obserwacji obiektów na orbitach wokół Ziemi. Teleskop składa się z dwóch jednakowych systemów optycznych o szerokich polach widzenia 2,7 na 2,7 stopnia i aperturach 36 cm. Systemy są wyposażone w szybkie kamery typu sCMOS przeznaczone do astronomii. Całość zamontowana jest na montażu PlaneWave L-600. Precyzja teleskopu wynosi 0,6 sekundy łuku dla obiektów na orbitach MEO.
Teleskop został dostarczony i zainstalowany przez polską firmę Sybilla Technologies.
1 – EUSST – European Union Space Surveillance and Tracking, [DEC 541/2014/EU oraz REG
POLON Hawaii
POLON Hawaii to automatyczny zestaw teleskopowy (sensor) uruchomiony w maju 2024 roku. Jest częścią globalnej sieci POLSA Optical Network (POLON), której celem jest przeglądanie i analizowanie nocnego nieba w celu poszukiwania oraz śledzenia sztucznych satelitów i śmieci kosmicznych.
Sensor znajduje się w obserwatorium Waiokama Hawaii ma wyspie Molokai na Hawajach. Lokalizacja ta oferuje znakomite warunki obserwacyjne dzięki minimalnemu zanieczyszczeniu światłem i małemu ruchowi turystycznemu, co sprzyja prowadzeniu obserwacji astronomicznych. Zestaw teleskopowy został umieszczony w nowo wybudowanym pawilonie obserwacyjnym z rozsuwanym dachem.
Oprogramowanie zainstalowane na sensorze, takie jak ABOT i Astrometry24.Net, to polskie rozwiązania stworzone w ramach projektów realizowanych przez ESA oraz grantów NCBIR, m.in. w ramach projektu „LightStream”.
Teleskop jest sterowany zdalnie (z Polski), Cechą wyróżniającą sensory POLSA jest zastosowanie najnowszych technologii, które umożliwiają wykonywanie kilkudziesięciu zdjęć nieba na sekundę. Obrazy te są analizowane przy użyciu techniki „syntetycznego śledzenia” (synthetic tracking), która pozwala na obserwację bardzo małych obiektów kosmicznych o rozmiarach poniżej 10 cm na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), obiektów o wielkości 35 cm i większych na orbicie geostacjonarnej (GEO), oraz obiektów o rozmiarach 10–35 cm na orbitach pośrednich. Dzięki temu teleskop może monitorować większość orbit okołoziemskich.
Pomiary pozycji satelitów są wykorzystywane do uzupełniania i aktualizowania bazy danych oraz katalogu obiektów kosmicznych, na podstawie których powstają usługi informacyjne oraz analizy zagrożeń w przestrzeni kosmicznej. Teleskopy POLON umożliwiają monitorowanie oraz wyznaczanie zmieniających się orbit satelitów, co pozwala na przewidywanie potencjalnych niebezpieczeństw związanych z kolizjami między satelitami lub zderzeniami z odpadami kosmicznymi.
Sensor przyczyni się do zwiększenia polskiej zdolności monitorowania przestrzeni kosmicznej, zapewniając bezpieczeństwo i ciągłość usług satelitarnych, które są kluczowe dla naszego codziennego życia. Dzięki niemu POLSA będzie mogła efektywniej przewidywać i analizować potencjalne kolizje z innymi obiektami na orbicie, co ma istotne znaczenie dla funkcjonowania systemów nawigacyjnych, telekomunikacyjnych i obserwacji Ziemi.
Teleskop został zbudowany przez polską firmę Sybilla Technologies z Bydgoszczy.
POLON Utah
POLON Utah to to automatyczny zestaw teleskopowy (sensor) uruchomiony w kwietniu 2024 roku. Jest częścią globalnej sieci POLSA Optical Network (POLON), której celem jest przeglądanie i analizowanie nocnego nieba w celu poszukiwania oraz śledzenia sztucznych satelitów i śmieci kosmicznych.
Jest to zestaw czterech astrografów, umieszczonych na montażach PlaneWave L-350, a pole widzenia pojedynczego zestawu wynosi ponad 170 stopni kwadratowych (15 x11 stopnia). System optyczny został zaprojektowany tak, aby osiągnąć rozdzielczość 1,9 sekundy łuku na piksel. Urządzenie posiada zdolność wykonywania nawet 100 000 pojedynczych pomiarów pozycji różnych (sztucznych) satelitów w ciągu nocy.
Oprogramowanie zainstalowane na sensorze, takie jak ABOT i Astrometry24.Net, to polskie rozwiązania stworzone w ramach projektów realizowanych przez ESA oraz grantów NCBIR, m.in. w ramach projektu „LightStream”.
Teleskop jest sterowany zdalnie (z Polski), Cechą wyróżniającą sensory POLSA jest zastosowanie najnowszych technologii, które umożliwiają wykonywanie kilkudziesięciu zdjęć nieba na sekundę. Obrazy te są analizowane przy użyciu techniki „syntetycznego śledzenia” (synthetic tracking), która pozwala na obserwację bardzo małych obiektów kosmicznych o rozmiarach poniżej 10 cm na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), obiektów o wielkości 35 cm i większych na orbicie geostacjonarnej (GEO), oraz obiektów o rozmiarach 10–35 cm na orbitach pośrednich. Dzięki temu teleskop może monitorować większość orbit okołoziemskich.
Pomiary pozycji satelitów są wykorzystywane do uzupełniania i aktualizowania bazy danych oraz katalogu obiektów kosmicznych, na podstawie których powstają usługi informacyjne oraz analizy zagrożeń w przestrzeni kosmicznej. Teleskopy POLON umożliwiają monitorowanie oraz wyznaczanie zmieniających się orbit satelitów, co pozwala na przewidywanie potencjalnych niebezpieczeństw związanych z kolizjami między satelitami lub zderzeniami z odpadami kosmicznymi.
Sensor przyczyni się do zwiększenia polskiej zdolności monitorowania przestrzeni kosmicznej, zapewniając bezpieczeństwo i ciągłość usług satelitarnych, które są kluczowe dla naszego codziennego życia. Dzięki niemu POLSA będzie mogła efektywniej przewidywać i analizować potencjalne kolizje z innymi obiektami na orbicie, co ma istotne znaczenie dla funkcjonowania systemów nawigacyjnych, telekomunikacyjnych i obserwacji Ziemi.
Teleskop został zbudowany przez polską firmę Sybilla Technologies z Bydgoszczy.
POLON Chile
POLON Chile to automatyczny zestaw teleskopowy (sensor) uruchomiony w czerwcu 2023 roku, zlokalizowany na terenie obserwatorium Deep Sky w Chile w Ameryce Południowej. Jest częścią globalnej sieci POLSA Optical Network (POLON), której celem jest przeglądanie i analizowanie nocnego nieba w celu poszukiwania oraz śledzenia sztucznych satelitów i śmieci kosmicznych.
Umiejscowienie teleskopu jest kluczowe – wybrana lokalizacja zapewnia jedne z najlepszych warunków do obserwacji astronomicznych, z około 300 nocami obserwacyjnymi rocznie. W ciągu jednej nocy teleskop może wykonać nawet do 100 000 indywidualnych pomiarów pozycji sztucznych satelitów. Tak zaawansowana sieć pozwala Polsce na stawanie się jednym z czołowych europejskich dostawców danych obserwacyjnych.
Zestaw czterech teleskopów jest zdolny do jednoczesnego obserwowania pola widzenia ponad 170 stopni kwadratowych (około 15 stopni na 11 stopni). Teleskopy są umieszczone na niezależnych, szybkich ramionach (montażach) i wyposażone w cyfrowe kamery sCMOS o wysokiej rozdzielczości 14x10k oraz szybkości 10 klatek na sekundę. Mogą one prowadzić obserwacje niezależnie od siebie lub wspólnie, umożliwiając obserwowanie fragmentu nieba.
Oprogramowanie zainstalowane na sensorze, takie jak ABOT i Astrometry24.Net, to polskie rozwiązania stworzone w ramach projektów realizowanych przez ESA oraz grantów NCBIR, m.in. w ramach projektu „LightStream”.
Pomiary pozycji satelitów są wykorzystywane do uzupełniania i aktualizowania bazy danych oraz katalogu obiektów kosmicznych, na podstawie których powstają usługi informacyjne oraz analizy zagrożeń w przestrzeni kosmicznej. Teleskopy POLON umożliwiają monitorowanie oraz wyznaczanie zmieniających się orbit satelitów, co pozwala na przewidywanie potencjalnych niebezpieczeństw związanych z kolizjami między satelitami lub zderzeniami z odpadami kosmicznymi.
Teleskop jest sterowany zdalnie (z Polski), Cechą wyróżniającą sensoru POLSA jest zastosowanie najnowszych technologii, które umożliwiają wykonywanie kilkudziesięciu zdjęć nieba na sekundę. Obrazy te są analizowane przy użyciu techniki „syntetycznego śledzenia” (synthetic tracking), która pozwala na obserwację bardzo małych obiektów kosmicznych o rozmiarach poniżej 10 cm na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), obiektów o wielkości 35 cm i większych na orbicie geostacjonarnej (GEO), oraz obiektów o rozmiarach 10–35 cm na orbitach pośrednich. Dzięki temu teleskop może monitorować większość orbit okołoziemskich. Inwestycja została zrealizowana na zamówienie POLSA przez polskie wyspecjalizowane firmy Sybilla Technologies z Bydgoszczy oraz Cillium Engineering z Torunia.
POLON Africa
POLON Africa to polski sensor zlokalizowany w obserwatorium South African Astronomical Observatory w południowo-wschodniej części RPA. Jest częścią globalnej sieci POLSA Optical Network (POLON), której celem jest przeglądanie i analizowanie nocnego nieba w celu poszukiwania oraz śledzenia sztucznych satelitów i śmieci kosmicznych.
Umiejscowienie teleskopu jest kluczowe – wybrana lokalizacja zapewnia jedne z najlepszych warunków do obserwacji astronomicznych, z około 300 nocami obserwacyjnymi rocznie. W ciągu jednej nocy teleskop może wykonać nawet do 100 000 indywidualnych pomiarów pozycji sztucznych satelitów. Tak zaawansowana sieć pozwala Polsce na stawanie się jednym z czołowych europejskich dostawców danych obserwacyjnych.
Zestaw czterech teleskopów jest zdolny do jednoczesnego obserwowania pola widzenia ponad 170 stopni kwadratowych (około 15 stopni na 11 stopni). Teleskopy są umieszczone na niezależnych, szybkich ramionach (montażach) i wyposażone w cyfrowe kamery sCMOS o wysokiej rozdzielczości 14x10k oraz szybkości 10 klatek na sekundę. Mogą one prowadzić obserwacje niezależnie od siebie lub wspólnie, umożliwiając obserwowanie fragmentu nieba.
Oprogramowanie zainstalowane na sensorze, takie jak ABOT i Astrometry24.Net, to polskie rozwiązania stworzone w ramach projektów realizowanych przez ESA oraz grantów NCBIR, m.in. w ramach projektu „LightStream”.
Pomiary pozycji satelitów są wykorzystywane do uzupełniania i aktualizowania bazy danych oraz katalogu obiektów kosmicznych, na podstawie których powstają usługi informacyjne oraz analizy zagrożeń w przestrzeni kosmicznej. Teleskopy POLON umożliwiają monitorowanie oraz wyznaczanie zmieniających się orbit satelitów, co pozwala na przewidywanie potencjalnych niebezpieczeństw związanych z kolizjami między satelitami lub zderzeniami z odpadami kosmicznymi.
Teleskop jest sterowany zdalnie (z Polski), Cechą wyróżniającą sensoru POLSA jest zastosowanie najnowszych technologii, które umożliwiają wykonywanie kilkudziesięciu zdjęć nieba na sekundę. Obrazy te są analizowane przy użyciu techniki „syntetycznego śledzenia” (synthetic tracking), która pozwala na obserwację bardzo małych obiektów kosmicznych o rozmiarach poniżej 10 cm na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), obiektów o wielkości 35 cm i większych na orbicie geostacjonarnej (GEO), oraz obiektów o rozmiarach 10–35 cm na orbitach pośrednich. Dzięki temu teleskop może monitorować większość orbit okołoziemskich.
Inwestycja została zrealizowana na zamówienie POLSA przez polskie wyspecjalizowane firmy Sybilla Technologies z Bydgoszczy oraz Cillium Engineering z Torunia.
POLON Australia
POLON Australia to polski sensor uruchomiony w czerwcu 2023 roku, zlokalizowany w Obserwatorium Siding Spring w Australii. Jest częścią globalnej sieci POLSA Optical Network (POLON), której celem jest przeglądanie i analizowanie nocnego nieba w celu poszukiwania oraz śledzenia sztucznych satelitów i śmieci kosmicznych.
Umiejscowienie teleskopu jest kluczowe – wybrana lokalizacja zapewnia jedne z najlepszych warunków do obserwacji astronomicznych, z około 300 nocami obserwacyjnymi rocznie. W ciągu jednej nocy teleskop może wykonać nawet do 100 000 indywidualnych pomiarów pozycji sztucznych satelitów. Tak zaawansowana sieć pozwala Polsce na stawanie się jednym z czołowych europejskich dostawców danych obserwacyjnych.
Zestaw czterech teleskopów jest zdolny do jednoczesnego obserwowania pola widzenia ponad 170 stopni kwadratowych (około 15 stopni na 11 stopni). Teleskopy są umieszczone na niezależnych, szybkich ramionach (montażach) i wyposażone w cyfrowe kamery sCMOS o wysokiej rozdzielczości 14x10k oraz szybkości 10 klatek na sekundę. Mogą one prowadzić obserwacje niezależnie od siebie lub wspólnie, umożliwiając obserwowanie fragmentu nieba.
Oprogramowanie zainstalowane na sensorze, takie jak ABOT i Astrometry24.Net, to polskie rozwiązania stworzone w ramach projektów realizowanych przez ESA oraz grantów NCBIR, m.in. w ramach projektu „LightStream”.
Pomiary pozycji satelitów są wykorzystywane do uzupełniania i aktualizowania bazy danych oraz katalogu obiektów kosmicznych, na podstawie których powstają usługi informacyjne oraz analizy zagrożeń w przestrzeni kosmicznej. Teleskopy POLON umożliwiają monitorowanie oraz wyznaczanie zmieniających się orbit satelitów, co pozwala na przewidywanie potencjalnych niebezpieczeństw związanych z kolizjami między satelitami lub zderzeniami z odpadami kosmicznymi.
Teleskop jest sterowany zdalnie (z Polski), Cechą wyróżniającą sensoru POLSA jest zastosowanie najnowszych technologii, które umożliwiają wykonywanie kilkudziesięciu zdjęć nieba na sekundę. Obrazy te są analizowane przy użyciu techniki „syntetycznego śledzenia” (synthetic tracking), która pozwala na obserwację bardzo małych obiektów kosmicznych o rozmiarach poniżej 10 cm na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), obiektów o wielkości 35 cm i większych na orbicie geostacjonarnej (GEO), oraz obiektów o rozmiarach 10–35 cm na orbitach pośrednich. Dzięki temu teleskop może monitorować większość orbit okołoziemskich.
Wróć